‘Ik heb absoluut geen boodschap!’

Het hart ligt maar bij een ding, dat maakt het gesprek van een uur wel duidelijk. Jan Rot (39) is en blijft muziekfanaat. Toch omvatten zijn werkzaamheden bijna alle cultuurgebieden: theater, columnist, publicist en daarnaast ook nog live- en televisiepresentator. De nieuwe CD Rot voor jou vormde de aanleiding voor het gesprek, dat zich gaandeweg ontspon tot een totaalportret van de ‘rocker in Holland’.

door Kel Koenen

Jan Rot - coolthinking.nlWe schrijven 1967. Wanneer de negenjarige Jan Rot vanuit zijn geboorteland Indonesie voor het eerst in Nederland komt, weet hij niets van de maatschappelijke revolutie die West-Europa in haar greep houdt. De babyboomers komen in opstand tegen het gezag van de oudere generatie en muziek speelt daarbij een belangrijke rol. Het is de tijd van Radio Luxemburg en de piratenzenders op de Noordzee, Caroline en Veronica. Met name de laatste emancipeert de kleine Jan in een klap. ‘We kwamen met verlof aan op Schiphol en mijn oudere broer, die al in Nederland was, drukte me een radiootje tegen het oor. Hij had er al eens in een brief over geschreven, maar nu hoorde ik Radio Veronica dus met eigen oren. Ik kan niet anders zeggen dat ik meteen verkocht was. Ondanks mijn jonge leeftijd wist ik dat popmuzikant het beroep voor mij was.’ Dat betekende nogal een cultuuromslag binnen het gezin van zendingsarts Rot. ‘In Indonesie zat ik wat muziek betreft volledig op de lijn van mijn ouders. Ik hield ervan om naar klassiek te luisteren, terwijl ik alle geboorte- en sterftejaartallen van de grote componisten uit mijn hoofd leerde.’

Toen de familie Rot zich in 1969 definitief in Hoogeveen vestigde, ging Jan naar de middelbare school. ‘Ik was altijd wel bezig met muziek, dus ook het spelen in bandjes. Maar op de middelbare school leken de ‘echte’ bands als Earth&Fire en Kayak – die op onze schoolfeesten speelden – zo ver van je af te staan, terwijl ze maar zeven jaar ouder waren of zo. Na de middelbare school ben ik gaan studeren, maar dat was helemaal niets. Een half jaar heb ik toen zitten blowen op een boerderij en daarna werd ik aangenomen bij Oor als ‘Gronings correspondent’ en bij een opname-studio. Daarnaast trad ik nog altijd met mijn bandje op. Ik publiceerde mijn eerste recensie in Oor over de Haarlemse bluesband Barrelhouse, maar ik durfde pas na vijftig keer draaien van de plaat op te schrijven wat ik de eerste keer al dacht: ‘dit is absolute kut’. Een week later stond mijn bandje in het voorprogramma van Barrelhouse en moest ik vragen of wij hun piano mochten lenen. Toen ze me vroegen of ik dezelfde Jan Rot was als diegene die de recensie had geschreven, constateerde ik dat het die twee dingen moeilijk te combineren waren. Een aantal jaren later heb ik de draad van recenseren weer opgepakt, omdat men het wel van mij accepteerde. Het hoorde gewoon bij de persoon Jan Rot. Daar kwam natuurlijk nog bij dat ik als rock-zanger toch niet echt was doorgebroken. Het voordeel van schrijven is dat je financieel onafhankelijk bent, ik leefde van de muziek door erover te schrijven. En Barrelhouse? We mochten gewoon hun piano lenen, ze hebben zich groots opgesteld.’

Tussendoortje
De nieuwe CD Rot voor jou markeert een nieuwe periode in het leven van de zanger. Ofwel de melancholie voorbij. ‘Deze CD is gewoon een lekkere popplaat, een tussendoortje zonder denigrerend te zijn. Je kunt het eindeloos hebben over een zee van tranen, maar het is gewoon een vrolijke plaat voor in de auto. Ik was gewoon even klaar met die hele smart. In vier CD’s en drie theaterprogramma’s heb ik eruit gehaald wat er in zit. Mijn laatste CD Schout bij nacht was gewoon de conclusie van vijf jaar in het Nederlands zingen. Daar staat alles op en nu is dat hoofdstuk melancholie tijdelijk afgesloten. Rot voor jou is lol trappen, niets meer of minder. Ik wist niet dat ik het in me had, maar het is echt een plaat voor de lol. Die andere CD’s waren meer noodzaak. Niet financieel, want de verkoopcijfers vergoelijkten absoluut geen commerciele noodzaak. Het waren gewoon liedjes waarvan ik vond dat ze gehoord moesten worden, zelfs als ik er geld op toe zou moeten leggen. Deze CD is niet uit noodzaak geboren, dus de luisteraar kan alles op zijn eigen situatie betrekken zonder dat ik er met mijn grote neus bovenop zit.’

Hij draagt wel je naam, onwillekeurig doe je dat dus toch…‘Nee, want de luisteraar kan er mee doen wat hij wil. Dit is gewoon een verzameling mooie liedjes, die ik heb vertaald. Ik heb geen boodschap, gewoon lekker zingen en spelen.’

De CD is een eerbetoon aan de grote helden van Jan Rot geworden, waarbij sommige van de lekkerste nummers ter wereld nu door hem zijn vertaald. ‘De nummers die ik heb gekozen betekenden vroeger veel voor me. Maar juist dat zijn dus de afgekloven nummers die je altijd op de radio hoort. Om ze dan te adopteren en voorzien van een originele Nederlandse tekst, maak je het origineel niet overbodig. Sterker nog, die afgekloven nummertjes heb ik nu een beetje van mezelf gemaakt.’ Toch vindt hij een cover-CD geen zwaktebod. ‘Vroeger was het heel gewoon. In de jaren vijftig zong iedere popartiest, zonder mijzelf dat etiket te willen geven, zogenoemde standards. Sinds de komst van de vermaledijde Beatles is iedereen zijn eigen liedjes gaan schrijven en dat is niet allemaal even sterk. Als je al mijn platen op een rijtje zet, is deze compositorisch het beste. Goede sier maken met de muziek van anderen. Maar samen met de vertalingen, die toch niet-letterlijk en heel eigen zijn, ben ik wel geneigd om het origineel snel te vergeten. Misschien is het misplaatst, maar als ik Pretty Woman nu op de radio hoor, zingt Orbison ook een beetje mijn liedje. Maar voor de gewone luisteraar zal dat niet zo zijn. Ik heb wel geprobeerd om van de vertalingen autonome nummers te maken. Ik hoorde pas achteraf dat Frank Boeijen ook I can’t help falling in love heeft vertaalt en dan zingt hij: ‘Ik kan er niets aan doen. Ik word verliefd op jou.’ Dat is toch veel te letterlijk vertaald, die tekst doet het origineel niet vergeten. Dan prefereer je toch het origineel? Markeert deze CD een nieuwe periode in het leven van de zanger, hij sluit hem hiermee ook meteen weer af. ‘Ik heb de CD toegankelijk gemaakt door toch wel bekende nummers te nemen. Het hadden ook mooie B-nummers kunnen zijn van mensen die me erg aanspreken. De werktitel was ook eerst Allemaal goud en tussen haakjes: van een ander. Waarschijnlijk is deze CD mijn afscheid van rock ‘n’ roll. Ik ben de laatste jaren erg van dance gaan houden, zonder dat ik er veel verstand van heb gekregen. Ik schrijf ook nauwelijks nog popliedjes en ga ook niet meer naar concerten met bandjes. Dat heb ik allemaal wel gezien.’

Hotero
De laatste twee seizoenen was Jan Rot te zien als televisie-presentator van de serie Lieve jongens allemaal. Een ervaring die hem uitstekend beviel. ‘Dat het programma te zien was bij RTL 5 vond ik een positief iets. Het is gewoon een aantal programma’s voor homo’s, zonder dat heel Nederland gaat zitten kijken hoe die homo’s het nou eigenlijk doen. Wat dat betreft kan het ook beter bij een commerciele zender worden uitgezonden, dan bijvoorbeeld door de VPRO. Die zouden er toch alleen maar een probleemprogramma van maken. Bij RTL waren ze ook erg tevreden, want de gestelde kijkcijfers wisten we iedere keer te halen. Maar voor het nieuwe seizoen heb ik nog niet gehoord wat ze er precies mee gaan doen.’

Je bent zelf een hotero, toch? ‘Ik vergeet dat woord altijd, maar het is voor mij zelf wel de beste omschrijving. Het komt uit mijn liefdesroman Verkeerde nachten, maar heeft een definitie waar niemand soep van kan maken. Een hotero is in gedrag een hetero, die op jongens valt die het niet zijn of nog moeten worden. Deze uitdrukking is ontstaan omdat ik wel op jongens viel, maar niets te maken wilde hebben met die hele nichtensc=E8ne. Dat is nu wel wat minder geworden, die scene is namelijk veel minder eenduidig dan ik eerst dacht. Maar een hotero past gewoon niet in een hokje, het is de nieuwe homo. Maar komt de uitdrukking ooit in de dikke Van Dale dan vind ik het leuk als mijn naam erbij staat. Dat is een vorm van ijdelheid die me niet  kan worden ontzegd.’

Op dat moment slaat de cassette-recorder met een harde klik af. Bij het afscheid zegt Jan peinzend: ‘Het was voor Sum, toch? Studenten vind ik echt leuk volk. Werkende jongeren zijn veel eerder volwassen, maar studenten gaan langer door in het schoolsysteem. De argeloosheid van sommige 22-jarige studenten kan ontroerend zijn. In ieder geval lezen ze mijn columns, dat is ook goed.’

 

Sum - coolthinking.nl

Dit artikel verscheen eerder in Sum 06 – oktober 1996



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *