Regisseur Julien Vrebos denkt in systemen

De politieke thriller Le Bal Masqué is de eerste lange speelfilm van Julien Vrebos (51). Het verhaal werd gebaseerd op de reeks overvallen door de Bende van Nijvel in de jaren tachtig. Maar, zo verklaart de regisseur. ‘De film is niet HET verhaal van de Bende van Nijvel, maar van een universeel complot.’

door Kel Koenen

Julien Vrebos - coolthinking.nl

‘Op een gegeven moment werd ik gevolgd door de Rijkswacht. Pure intimidatie’

IQ Wilt u met uw film misstanden in België blootleggen?

JV Nee, nee, nee! Ik zal u vertellen hoe ik in elkaar steek. Er werd aan mij in België gevraagd of ik ook een film zou willen maken over Marc Dutroux. Maar iemand als Dutroux interesseert me in het geheel niet. Die man is een perverse gast en wordt gewoon gebruikt om een aantal andere zaken af te dekken in België. Marc Dutroux heeft nog nooit iets georganiseerd, daar is hij gewoon te dom voor. Er is wel degelijk een uitgebreid netwerk van kinderporno, maar dat hebben anderen georganiseerd. Dutroux was gewoon een stroman, die nu alle schuld over zich krijgt.

IQ Maar waarom speciaal de Bende van Nijvel?

JV Ik heb hen als uitgangspunt genomen, vanwege mijn interesse in systemen. Ik ben niet geïnteresseerd in individuen. Binnen ieder systeem wil ik een kortsluiting zijn. Ik ben altijd al gefascineerd geweest door systemen en heb altijd al een hekel gehad aan elke vorm van nationalisme. Als je over nationalisme begint, sleur je altijd met een vlag. En daarmee ook altijd een kiem van fascisme.

IQ En het fascisme leeft in België?

JV Overal heb je fascisme! Het is iets grensoverschrijdends en dat heb ik er altijd zo fascinerend aan gevonden. Als kind al begreep ik niet de houding van mensen als er een vlag omhoog werd gehesen.

IQ Was het moeilijk om de film te maken?

JV Bal Masqué is een film die al tweemaal eerder geprobeerd werd te maken, maar iedere keer werd het idee afgeschoten. De laatste keer was het méér dan een poging, want het draaien moest twee dagen later beginnen. De Engelse stuntmannen waren al overgekomen en zaten in hun hotel. Alles was gereed, maar toen trok het commerciële televisiestation VTM zich terug. Toen gingen de Walen zich ermee bemoeien en ging de RTBF meedoen.

Toen ben ik op het project gesprongen, want anders was de film nooit gemaakt. Het is nog net geen lijdensweg geworden, maar ik moest twee jaar lang een groot gevecht leveren om het te verwezenlijken. Ik ben nooit geïntimideerd, maar zo’n beetje iedereen heeft me van het project willen afgehouden. Veel mensen meenden dat het een gevaarlijke onderneming was, maar alleen als je bang bent voor een hond, bijt hij. Ik ken wel angst, daarvoor ben ik een mens. Maar ik was hier niet bang voor. Ik werd op een gegeven moment gevolgd, maar dat was gewoon pure intimidatie.

IQ Wie wilden u intimideren?

JV De Rijkswacht. De burgerlijke politie in België heeft mij tijdens het opnemen van de film geadviseerd. Zij hadden me al gewaarschuwd voor dergelijke praktijken van die Rijkswacht. Bij persvoorstellingen zat de zaal ook constant vol met flikken.

IQ Wat wilt u eigenlijk met de film. Een boodschap overbrengen?

JV Ik wilde een universele film maken om te laten zien hoe mensen met macht bezig zijn. Er is niets verkeerds aan macht. Macht heeft iemand ook als hij intelligenter is dan een ander. Zolang de macht wordt doorgegeven, is er niets verkeerds aan. Maar vooral in de politiek willen mensen die macht vaak vasthouden.

IQ Corruptie, de Bende van Nijvel en de netwerken rond Dutroux. Zijn dat typisch Belgische verschijnselen?

JV Nee, dat soort dingen gebeuren overal. Maar bij ons heeft alles verband met elkaar. Belgie is een tijdje de proeftuin geweest van hoe men een democratie kan destabiliseren. Dat wordt ook duidelijk als je de film ziet: het gaat verder dan de Bende van Nijvel.

IQ Waarom pleegde de Bende van Nijvel die bloedige overvallen op supermarkten?

JV Om de democratie te destabiliseren en afrekeningen te maskeren. Tussen de onschuldige slachtoffers lieten ze gewoon de lijken achter van diegene die ze hadden geliquideerd. Met die overvallen, kwam ook de roep om de Rijkswacht te versterken. Die hebben we gekregen, de Rijkswacht is nu bijna militair georganiseerd. Het grote wapen van de bende van Nijvel waren trouwens niet de wapens, maar de seksschandalen. En zelfs prins Albert (de huidige Belgische koning, IQ) was daarbij betrokken. Het Koningshuis heeft nooit iets ondernomen, want ze worden al zo’n twintig jaar gechanteerd.

IQ Ziet u evenals Oliver Stone overal complotten?

JV Nee, ik voel me niet verbonden met hem, want hij wil te veel de wereld veranderen. Dat wil ik niet, ik wil een kortsluiting zijn. De wereld veranderen lukt toch niet.

IQ Gelooft u eigenlijk wel érgens in?

JV Nee, ik heb altijd geprobeerd om me ongrijpbaar te maken. Ik ben ook nooit lid geweest van enige partij. Ik word gezien als anarchist, maar ook dat ben ik niet.

IQ Wat voor film kunt u hierna nog doen?

JV Het moet in ieder geval iets plezants worden. Een muzikale komedie met Turken en Marrokanen in de hoofdrollen.

Le Bal Masqué gaat 12 november in première