IQ

Een veelzijdige kameleon

De acteercarrière van Anthony Hopkins (61) omvat een periode van meer dan dertig jaar en op zijn filmografie staan 83 films. Tot nu toe, want alleen al dit jaar is de acteur te zien in drie films. In The Edge is hij een intelligente multi-miljardair die na een vliegtuigongeluk moet zien te overleven in Alaska. Een profiel van een temperamentvolle karakteracteur.

door Kel Koenen

Sinds 1993 is het officiële voorvoegsel van Anthony Hopkins ‘Sir’, want toen werd hij tot ridder geslagen door koningin Elizabeth. Samen met de Oscar voor zijn rol van Hannibal Lector in The Silence of the Lambs uit 1991 een hoogtepunt in het leven van de man uit Port Talbort.

Philip Anthony Hopkins werd op 31 december 1937 geboren in dat havenplaatsje in het zuiden van het Engelse graafschap Wales. Zijn ouders bezaten een bakkerszaak, maar Tony toonde geen interesse voor dat ambacht. Daarentegen speelde hij op zijn zeventiende mee in een toneelstuk van een amateurgezelschap. Een jaar later kreeg hij een beurs voor Muziek en Drama aan de Universiteit van Cardiff. Na en tijdens zijn studie speelt Hopkins in talloze producties bij verschillende theatergezelschappen totdat hij in 1965 een uitnodiging krijgt om auditie te doen bij het National Theatre bij niemand minder dan de directeur van dat gezelschap, Laurence Olivier. Binnen twee jaar wordt hij de understudy van Laurence Olivier en wordt er gefluisterd dat Hopkins de directeur wel eens zou kunnen opvolgen. ‘Toen werd er gezegd dat ik het in me had om de grootste acteur van Groot-Britannië te worden,’ vertelt de acteur tijdens een interview dertig jaar later. Toch liep het anders dan aanvankelijk werd gedacht. Anthony Hopkins had lange tijd een zwaar drankprobleem en in combinatie met enorme driftbuien en zijn grillige karakter maakte hem een beruchte acteur bij veel regisseurs. In 1973 loopt hij zelfs weg tijdens de repetities van een stuk bij het National Theatre na een ruzie met de regisseur. Hopkins kent deze karaktertrek en vergoeilijkt het in een later interview. ‘Ik ben als jeugd voldoende gekoeionneerd, dus diegene die dat nu probeert is niet klaar met me.’

Toch blijft hij bij het prestigieuze gezelschap en toont zijn grote klasse als karakteracteur. Zijn debuut in de Verenigde Staten maakt hij in 1974 met Equus en wordt voor die rol prompt onderscheiden met een Tony-award, de hoogste Amerikaanse toneelprijs.

Ook rond die tijd verhuist Hopkins naar de westkust en vestigt zich in Los Angeles om zijn acteercarrière te verbreden met film- en televisiewerk. Maar zijn alcoholprobleem wordt steeds groter, wanneer hij op een ochtend in 1975 wakker wordt in Arizona zonder te weten hoe hij daar terecht is gekomen, onderneemt hij actie en stopt met behulp van de AA abrupt met drinken. ‘Ik maakte alles kapot, mijn huwelijk en vriendschappen,’ vertelt hij de New York Times in 1993. ‘Mensen waren bang voor mij en ik moest – in m’n carriere als privé – mijn verantwoordelijkheid nemen.’

De hernieuwde Hopkins verdeelt zijn tijd tussen televisie- en filmwerk, maar is incidenteel ook nog op de theaterpodia te vinden. In zijn eerste televisierollen speelt hij vaak dezelfde soort rol, die van gedistingeerde Engelsman. Na verloop van tijd verbreedt hij zijn mogelijkheden en krijgt meer diverse rollen aangeboden. Voor die van vermeende kidnapper in The Lindbergh Kidnapping Case uit 1976 ontvangt Hopkins een Emmy-award. Een televisieprijs die hij vijf jaar later nogmaals ontvangt, ditmaal voor de rol van Adolf Hitler in The Bunker.

Zijn eerste hoofdrol in een bioscoopfilm speelt hij in 1978 met de film Magic van regisseur Richard Attenborough. Met deze Britse filmmaker maakt Hopkins na verloop van tijd nog drie andere films. Gedurende de jaren tachtig bevestigt hij zijn status als een van de leidende karakteracteurs van Hollywood met films als The Elephant Man, The Bounty en Charing Cross Road. Zijn rol als kannibaal Hannibal Lector in The Silence of the Lambs bezorgt hem definitief een plek op de meest exclusieve lijst van de filmstad, die van acteurs die met hun naam een film kunnen openen. Met deze notering bezit de acteur de luxe positie om zorgvuldig zijn films te selecteren. Zijn twee volgende projecten Howard’s End en Remains of the Day staan qua karakter lijnrecht tegenover de rol van Hannibal Lector. Voor Remains wordt hij opnieuw genomineerd voor een Oscar, maar wint hem deze keer niet. Zijn gelijknamige titelrol in Oliver Stone’s Nixon levert hem in 1995 weer een Oscarnominatie op. Hoewel de acteur in fysiek opzicht niet op de voormalige Amerikaanse president lijkt, zet hij hem bijzonder knap neer. De kritiek die Stone ontvangt over Nixon, wordt Hopkins als hoofdrolspeler niet aangerekend.

Bij de Oscaruitreikingen van dit jaar grijpt Anthony Hopkins voor de derde keer naast het gouden beeldje. Hij was genomineerd voor de vertolking van – wederom – een voormalige president, John Quincy Adams in Steven Spielbergs slavenepos Amistad.

The Edge is de tweede film met Anthony Hopkins die dit jaar in de Nederlandse bioscopen gaat draaien. Het is het verhaal over twee verschillende mannen die op elkaar worden aangewezen wanneer hun vliegtuigje neerstort in de verlaten en woeste natuur van Alaska. De multi-miljardair Charles Morse (Anthony Hopkins) is een boekenliefhebber. Hij leest graag en het liefst de hele dag door. Met zijn jonge vrouw Mickey (Elle Macpherson), een fotomodel, reist hij naar Alaska omdat zij daar een fotosessie moet doen. Fotograaf Robert Green (Alec Baldwin) heeft meer dan een beroepsmatige interesse in Mickey en laat dat duidelijk merken. Ondanks de duidelijke spanning tussen de twee mannen zijn ze op elkaar aangewezen wanneer het vliegtuigje neerstort. Bij de crash raakt de assistent van Green gewond en met z’n drieën moeten ze weer in de bewoonde wereld zien te komen. De theoretische kennis van Morse komt nu goed van pas, maar theorie en praktijk liggen soms ver van elkaar af. Ondanks een aantal ontmoetingen met een enorme grizzlybeer, de natuurlijke bewoners van dit mensverlaten gebied, en andere tegenslagen leert Morse dat het meest levensbedreigende tijdens de overlevingstocht komt van zijn medereizigers. Hopkins kan zich wel vinden in het karakter van Morse. ‘Hij is een verzamelaar van gegevens en feitjes. Daarbij is hij introvert en afstandelijk.’ Een eigenschap die de acteur ook bij zichzelf vindt. ‘Niet dat ik zo intellectueel ben, maar ik lees graag en hou ervan om me soms terug te trekken,’ meent Hopkins. The Edge zou geen miljoenen bezoekers naar de bioscoop lokken, maar de film is een geslaagde combinatie van een spannende thriller vol paranoia met realistische actie van strijd tegen de elementen.

IQ - coolthinking.nl

Dit artikel verscheen eerder in IQ 06 – juli/augustus 1998